Ayakkabısını Bağlayamayan Kızım Parmaklarını Oyunlarla Nasıl Güçlendirdi?

Not: Bu anlatı temsilîdir; belirli gerçek bir kişiye ait bir beyan değildir.

Kızım okula başladığında sınıfın çoğu ayakkabısını kendi bağlıyordu; o ise hâlâ yardım bekliyordu. Düğme iliklemek, fermuar çekmek, hatta kalemi düzgün tutmak onu zorluyordu. Her sabah ayakkabı önünde yaşanan gözyaşlarından ikimiz de yorulmuştuk. Ben “neden bir türlü olmuyor” diye çaresizdim.

Sorun tembellik değildi

Bir süre “üşeniyor, o yüzden denemiyor” diye düşündüm. Oysa mesele isteksizlik değil, parmaklarının henüz bu işe hazır olmamasıydı.

İnce motor becerisi (elin ve parmakların küçük, hassas hareketleri yapabilme yeteneği) her çocukta aynı hızda gelişmez. Ayakkabı bağlamak; parmak gücü, iki elin uyumu ve göz-el koordinasyonu isteyen karmaşık bir iştir. Kızımın bu kasları henüz yeterince güçlenmemişti; ona kızmak değil, bu kasları çalıştırmak gerekiyordu.

Ders değil, oyun

Onu her sabah ayakkabı başında “hadi bağla” diye zorlamanın işe yaramadığını gördüm. Bunun yerine, gün içinde parmaklarını eğlenerek çalıştıracağı oyunlar bulmaya karar verdim.

İşe yarayan oyunlar

Boncuk dizme en sevdiği oldu. İpe renkli boncuklar, makarnalar dizerek kolyeler yaptık. Bu, hem parmak ucu gücünü hem de iki elin uyumunu çalıştırıyordu; üstelik ortaya taktığı bir kolye çıkınca çok mutlu oluyordu.

Mandal oyunları bir başka favorimizdi. Çamaşır mandallarını bir kutunun kenarına takmak, parmakları tam da ayakkabı bağlarken kullandığı biçimde çalıştırıyordu. Renklerine göre ayırınca oyun daha da keyifli oldu.

Hamur ve sünger sıkmak parmakları çalıştırdı. Oyun hamurunu yoğurmak, ıslak bir süngeri sıkıp suyu boşaltmak basit ama etkili çalışmalardı. Kızım bunları oyun sandı; ben ise her seferinde parmaklarının daha becerikli olduğunu görüyordum.

Ne değişti, ne kadar sürdü?

Birkaç hafta sonra kalem tutuşunun düzeldiğini fark ettim. İki ay kadar sonra ise bir sabah, kimse söylemeden ayakkabısını kendi bağladı ve bana koşup gösterdi. İkimiz de çok sevindik. Düğmeler ve fermuarlar da giderek kolaylaştı.

Bize iyi gelen küçük kurallar

• Beceriyi doğrudan zorlamak yerine, parmak kaslarını oyunla çalıştırmak.
• Sabah aceleyle değil, sakin bir zamanda denemesine fırsat vermek.
• Küçük ilerlemeleri fark edip söylemek; başaramadığında üstelememek.
• Bağcık yerine önce cırt cırtlı ya da büyük düğmeli kıyafetlerle güven kazandırmak.

Bir not

Her çocuğun gelişim hızı farklıdır; biraz gecikme çoğu zaman normaldir. Ama ince motor becerilerindeki gecikme belirginse ve başka alanlardaki gelişimi de geride kalıyorsa, bir çocuk hekimine ya da ergoterapiste danışmak faydalı olabilir. Benimki oyunla ilerleyen bir gecikmeydi.

Neden işe yaradı?

İşe yarayan şey daha çok pratik yaptırmak değil, doğru kasları eğlenerek çalıştırmaktı. Kızıma “bağlamayı öğren” demek yerine parmaklarını çalıştıracak oyunlar sunduğumda, beceri kendiliğinden geldi. Bir avuç boncuk ve birkaç çamaşır mandalının koca bir sabah kavgasını nasıl bitirdiğini görmek şaşırtıcıydı.

Baskıyı kaldırınca hız kazandı

Fark ettiğim önemli bir şey de şuydu: kızımı arkadaşlarıyla kıyaslamayı bıraktığımda daha hızlı ilerledi. “Bak herkes bağlıyor, sen neden yapamıyorsun” demek onu denemekten iyice soğutuyordu. Bunun yerine yalnızca kendi ilerlemesine odaklandık; dün yapamadığını bugün biraz daha iyi yapması bizim için yeterliydi.

Sabırlı olmak bana da düştü. Aceleyle onun yerine bağlayıvermek çok kolaydı; ama her seferinde bunu yapmak, denemesini engelliyordu. Geri çekilip zaman tanımak, en zor ama en etkili adımdı. Bir sabah beceremediğinde sinirlenmek yerine “olsun, yarın yine deneriz” demek, hem onu hem beni rahatlattı.

Çocuğunun günlük vitamin ve mineral alımına katkı sağlamak isteyen aileler için Uzbionik Multivitamin Gummy bir tamamlayıcı olabilir. Takviye edici gıdadır; ilaç değildir, hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz ve dengeli beslenmenin yerini tutmaz. Tavsiye edilen günlük porsiyonu aşmayın. Dengeli ve çeşitli beslenme ile sağlıklı yaşam önemlidir.