Not: Bu anlatı temsilîdir; belirli gerçek bir kişiye ait bir beyan değildir.
Kızım 3 yaşına girdiğinde anaokulundaki bütün çocukların bezini bıraktığını öğrendim. Öğretmen kibarca “Kendiniz de çalışmaya başlayabilirsiniz” dedi. Evde denedim, fiyasko oldu. Yeniden bez taktım, kendimi suçladım. Sonra sosyal medyada “3 günde tuvalet eğitimi” videoları izledim, uyguladım, daha büyük fiyasko. Bugün geriye dönüp baktığımda şunu anlıyorum: Sorun kızımda değildi. Sorun, hazır olmadan zorlamaktı.
İlk Deneme: Hazır Değildi
3 yaş 1 aylıkken başladım. Sebep: “Artık zamanı” baskısıydı. Bez ıslandığında fark etmiyordu. İki saatten fazla kuru kalamıyordu. Tuvaletten korkuyordu. Bu işaretleri o zaman bilmiyordum, şimdi biliyorum. Bu üç belirtiden biri bile eksikse başlamamak gerekiyormuş.
Üç gün ısrar ettim. Üç gün boyunca kızım her 20 dakikada bir kaza yaptı. Üçüncü günün sonunda ben ağladım, o ağladı, eşim “bırak şimdi” dedi. Bıraktım.
Sosyal Baskının Çocuktan Çok Beni Etkilediğini Fark Ettim
Kızım 3 yaş 4 aylıkken kreşteki bir anne “Kızın hâlâ bezde mi?” dedi. O cümle içime oturdu. Yeniden denedim. Bu sefer daha yumuşak bir yol seçtim; ödül sistemi kurdum: Her başarılı tuvalette çıkartma. İki gün işe yaradı. Üçüncü gün direnç başladı. “Gitmek istemiyorum” dedi ve gitmedi.
Şimdi anlıyorum ki ödül sistemi çocuğu heveslendirir ama hazır olmayan bir çocuk, ödüle rağmen kontrolü henüz sağlayamıyor.
Gerçek Hazırlık Belirtilerini Öğrendim
Bir çocuk gelişim uzmanıyla görüştüm. “Hangi işaretler var?” diye sordu. Anlattım. “Henüz hazır değil” dedi. “Bekleyin.” Bekledim.
3 yaş 8 aylıkken kızım beze pislediğinde yüzünü buruşturmaya başladı. Bez ıslandığında “ıslak” dedi. Ve bir sabah “bez istemiyorum” dedi.
O gün başladık. Kendi seçimiydi. Kendisi söyledi.
Süreç Nasıl İlerledi?
Birinci gün: 4 kaza, 2 başarılı tuvalet. İkinci gün: 2 kaza, 5 başarılı. Üçüncü gün: 1 kaza. Beşinci gün: Kaza yok.
Baskı yok, zorlama yok, ekran yok. Sadece “tuvalet zamanı geldi mi?” sorusu ve seçim hakkı vardı. Oturağı kendisi seçmişti; babası almıştı, renkli bir oturaktı. O oturağı mağazada kendisi beğenmişti.
Gece Başka Bir Süreçmiş
Gündüz kontrolü beşinci günde oturmuştu ama gece hâlâ ıslak uyuyordu. Uzman bunu normal karşıladı: Gece kuruluğu için bedenin ayrıca olgunlaşması gerekiyormuş ve bu çoğu çocukta gündüz kontrolünden epey sonra geliyormuş. Bu bilgiyle rahatladım. 4 yaşında geceler de kendiliğinden kurudu. Baskı yapmadan.
Diğer Annelere Söylemek İstediklerim
Komşunun çocuğunun ne zaman bezini bıraktığı, sizin çocuğunuzla alakasız. Hazır olma zamanı her çocukta farklı işliyor. Zorla başlanan tuvalet eğitimi, ileride kabızlık ve geriye dönüş (regresyon) riskini büyütüyor. Ben bu döngüyü bir kez yaşadım; ikinci çocuğumda yaşamadım, çünkü artık beklemeyi biliyordum.
Beslenme ve Genel Sağlık
Tuvalet eğitimi gibi gelişim dönemlerinde çocuğun genel olarak dengeli beslenmesi ve yeterli sıvı alması ailelerin aklındaki konulardan biri oluyor. Çocuğunun günlük vitamin ve mineral alımına katkı sağlamak isteyen aileler için Uzbionik Multivitamin Gummy bir tamamlayıcı olabilir. Takviye edici gıdadır; ilaç değildir, hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz ve dengeli beslenmenin yerini tutmaz. Tavsiye edilen günlük porsiyonu aşmayın. Dengeli ve çeşitli beslenme ile sağlıklı yaşam önemlidir.
Kaynakça
Yavuzer, H. Çocuk Psikolojisi.
Türkiye Milli Pediatri Derneği. Sağlam Çocuk İzlemi ve Tuvalet Eğitimi Bilgilendirmesi.
